๑.๗ หมวดพิจารณา

     ๑. บุคคลควรพิจารณาเสียก่อน แล้วจึงทำกรรมด้วยกาย ด้วยวาจา ด้วยใจ

     (๑๙/๑๖๐ จูฬราหุโลวาทสูตร)

     ๒. ผู้ใดปรารถนาประโยชน์ โดยอุบายอันไม่แยบคาย ผู้นั้นย่อมเดือนร้อน

     (๔๒/๒๐ เวทัพพชาดก)

     ๓. ผู้ใดปรารถนาจะทำกิจที่ควรทำก่อน ในภายหลัง ผู้นั้นย่อมเดือดร้อนในภายหลัง

     (๔๒/๓๐ วรุณชาดก)

     ๔. ผู้ใดใคร่ครวญก่อนแล้วจึงทำการงาน รู้จักกำลังกายและกำลังความคิดของตน กำหนดด้วยคำพูดอันประกอบด้วยปัญญา เป็นวาจาสุภาษิต ผู้นั้นย่อมมีชัยอย่างไพบูลย์

     (๔๒/๒๐๙ ชัมพุกชาดก)

     ๕. ผู้ใดรีบด่วนในเวลาที่ควรช้า และช้าในเวลาที่ควรรีบด่วน ผู้นั้นเป็นพาลย่อมประสบทุกข์ เพราะไม่จัดแจงโดยอุบายอันชอบ ประโยชน์ของผู้นั้นย่อมเสื่อมไป เหมือนพระจันทร์ข้างแรม เขาย่อมถึงความเสื่อมยศ และแตกจากมิตรทั้งหลาย

     (๔๑/๔๔๗-๔๔๘ สัมภูตเถรคาถา)

     ๖. การงานเหล่านั้น ย่อมเผาบุคคลผู้มีการงานอันไม่ได้พิจารณาแล้ว รีบร้อนจะทำให้สำเร็จ เหมือนกับของร้อนที่บุคคลไม่พิจารณาก่อนแล้วใส่เข้าไปในปาก ฉะนั้น

     (๔๒/๖๓-๖๔ สิคาลชาดก)